तनामनाचे आरोग्य जपानेच जपायचे!

तनामनाचे आरोग्य जपानेच जपायचे!ध्रु.

जप जपता जपता 
रंग चढता चढता 
तन असे भारावता दे‌हदुःख विसरायाचे!१

नाम रूप दाखविते 
नाम सद्‌गुण सांगते 
झिजताना देवासाठी खोड चंदनी व्हायचे!२ 

नामी रामायण आहे 
नामी भगवद्‌‌गीता आहे 
नाम रसायन नामी सार साऱ्या आयुष्याचे!३

नाम जपत चालावे 
नाम घेतच जेवावे 
पथ्य शीलाचे पाळत समाधाने जगायाचे!४ 

बरे झाले रोग झाला 
योग देवाशी साधला 
देवाकारणीच आता देहाने या पडायाचे!५ 

होता आत्म्याचा निश्चय 
झालो निवांत निर्भय 
स्वरूपीच चिरकाल असे सानंद राह्याचे!६

रचयिता : श्रीराम बाळकृष्ण आठवले 

२०.०५.२००४

मागे उरे नाम..

रूपे आली गेली, मागे उरे नाम! ध्रु. 

नामामागे रूप 
येत आपोआप 
साधका तू घेई प्रेमें रामनाम!१

रूप जड खूण
नाम सूक्ष्म खूण 
सदाचेच राही तुझ्यापाशि नाम!२

नाम हाच देव 
ध्यानि घे सदैव 
रूपास व्यापुन राहिलेले नाम!३

रचयिता : श्रीराम बाळकृष्ण आठवले 
गोंदवलेकर महाराज यांची प्रवचने मधील प्रवचन क्रमांक २९६  (२२ ऑक्टोबर) वर आधारित काव्य.

जगतामध्ये सर्व परमात्माच भरलेला आहे असे मानल्यावर जगातील यच्चयावत वस्तूंचे मूलद्रव्य एकच असणार हे ओघानेच आले. शिवाय अनेक रूपे आली आणि गेली तरी ते मूलद्रव्य कायमच राहते. म्हणून भगवंताचे नाम श्रेष्ठ आहे. रूप जरी जड असले तरी रूपांचे ज्ञान सूक्ष्म असते. भगवंताच्या रूपाचे सर्व ज्ञान त्याच्या नामात साठविले आहे. एक नाम घेतले की त्यामध्ये भगवंताचे समग्र वर्णन येते. नामाच्या मागे रूप आपोआप येते.  रूप हे भगवंताची जड खूण आहे तर नाम हे त्याची सूक्ष्म खूण आहे. भगवंताचे नाम घेतले की त्याच्या लीला आठवतील. नाम हे रूपापेक्षा जास्त व्यापक आहे. भगवंताचे नाम घेतले की त्याचे गुण मनासमोर येतात. नाम म्हणजे ईश्वर होय. हे त्याचे नाम तुम्ही आवडीने घ्या व अखंड घ्या व आनंदात राहा.

शालामाता करीतसे संस्कार!

क्षणाक्षणाला शालामाता करीतसे संस्कार! 
देत ती तनामना आकार ! ध्रु.

हासत, खेळत, रमत शिकावे
सेवाभावी जीवन व्हावे 
उच्चाराला शोभा देतो सुंदरसा आचार!१

साधे जीवन, विसरुनि 'मी'पण
जनात मिसळुनि समूहजीवन
कसे जगावे, शिकण्या देते सेवेचा आधार!२

बी पेरावे, रोप डुलावे 
क्रीडांगण तर कल्लोळावे
विश्रांतीला कानी येतो वीणेचा झंकार!३

कृतज्ञ स्मित हे सद्‌गुरुपूजन
शैशव जपणे शाळाशिकवण
वंदन करणे आनंदाने मातेला उपहार!४

रचयिता : श्रीराम बाळकृष्ण आठवले

देवा, घालवि मम अभिमान!

देवा, घालवि मम अभिमान!ध्रु.

'मी कर्ता' ही नसो भावना 
तीतच असती अमित यातना
करुनि घे तव नामाचे गान!१ 

तव इच्छेने ठेव कसा ही 
मजसी बनु दे देहि विदेही 
राखि रे तुजसी अनुसंधान!२

प्रेम वाढु दे नामस्मरणी 
दृढ श्रद्धा दे तुझिया चरणी 
कोण हे तुजविण देइल दान?

रचयिता : श्रीराम बाळकृष्ण आठवले 

गोंदवलेकर महाराज यांची प्रवचने मधील प्रवचन क्रमांक २८८ (१४ ऑक्टोबर) वर आधारित काव्य.

भगवंताची भेट - सुखाचे हे सुख

भगवंताची भेट - सुखाचे हे सुख
तयाचा वियोग दुःखाचे हे दुःख! ध्रु.
 
जगी नाही सुख 
जगी नाही दुःख 
संयोगि-वियोगी खरे सुख दुःख!१

गुरु कृपावंत 
ब्रह्म दाखवित 
आपली आपणा पटावी ओळख!२

नामाचे स्मरण 
अमोघ साधन 
देव देइ हाती केवढे कौतुक!३

रचयिता : श्रीराम बाळकृष्ण आठवले 

गोंदवलेकर महाराज यांची प्रवचने मधील प्रवचन क्रमांक २७८ (४ ऑक्टोबर) वर आधारित काव्य.

जावे रामाच्या दर्शना, तर आड येत "मीपणा"!

जावे रामाच्या दर्शना 
तर आड येत "मीपणा"! ध्रु.

अहंकार हा मधला पडदा
दर्शन घडविल कसे मग वदा?
भाकणे रामाची करुणा!१

नाम स्मरता पळती चिंता 
शांति लाभते अशांत चित्ता 
बसावे स्वस्थानी ध्याना!२

जे भोगू ते आनंदाने 
भजन करू ते ओलाव्याने 
राम तो निरसिल अज्ञाना!३

रचयिता : श्रीराम बाळकृष्ण आठवले 

गोंदवलेकर महाराज यांची प्रवचने मधील प्रवचन क्रमांक २७७ (३ ऑक्टोबर) वर आधारित काव्य .

मी नाही कोठे गेलो

मी नाही कोठे गेलो -
तुमच्याच अंतरी भरलो ! धृ.

जी शिकवण ती मी साई 
मी श्रद्धा सबुरी पाही 
विश्वाला व्यापुनि उरलो!१

मज स्मराल जेव्हा जेव्हा
तुमच्याच जवळ मी तेव्हा
सुमनातुन गंधच झालो!२

हा देह पाच तत्त्वांचा 
कुठवर हा राखायाचा? 
मी श्वासोच्छ्वासी भरलो!३

दिसता कुणि दीन भुकेला 
त्या मुखी घास हो घाला 
तो संतोषच मी झालो!४

सर्वात्मक आपण व्हावे 
तोषूनि जना सुखवावे 
सेवेतच मी दरवळलो !५

रचयिता : श्रीराम बाळकृष्ण आठवले 
११.१०.१९७८ (दसरा)
पहाटे ४। नंतर

कशास वादविवाद? लागला प्रभुनामाचा नाद!

कशास वादविवाद?
लागला प्रभुनामाचा नाद!ध्रु.

श्वासासंगे नाम जुळावे 
अनुसंधानी सुख लाभावे 
उमलता जीवनि ज्ञानप्रभात!१

दुःख सुखावे रामा स्मरता 
ध्यावा राघव उठता बसता
साधता स्वतःशीच संवाद!२

अपणापाशी सुख सापडते
अनुसंधानी सुखे राहते
नाम जणु चिंतामणि हातात!३

रचयिता: श्रीराम बाळकृष्ण आठवले 

गोंदवलेकर महाराज यांची प्रवचने मधील प्रवचन क्रमांक २७३ (२९ सप्टेंबर) वर आधारित काव्य.